آموزش
يكي ازمهمترين وظايف مديريت منابع انساني ,تهيه واجراي برنامه هاي آموزشي وتعليمات شغلي كاركنان به منظور افزايش ميزان مهارتها و كارآيي آنان درسازمان ميباشد.تعليمات شغلي براي كاركنان مي بايستي بلافاصله پس ازانتخاب افرادو قبل ازاشتغال بكاروتصدي مسئوليتي خاص ,به اجرادرآيد. ضرورت اين امردرفرازهاي مختلفي ازفرمايشات هدايت گر معصومين به چشم مي خوردكه به ذكراحاديث ورواياتي محدود ومرتبط بابحث اكتفامي كنيم .
ضرورت آموزش
امام علي (ع )دربيان ضرورت آموزش براي عمال وكاركنان مي فرمايد:
فان العامل بغيرعلم كالسائرعلي غيرطريق ,فلايزيده بعده عن الطريق الواضح الابعداامن حاجته .والعامل بالعلم كالسائر علي الطريق الواضح (12)
كسي كه بدون علم وآگاهي به كاري مي پردازد مثل كسي است كه به بيراهه مي رود,كه هرچه راه مي رودازمسيروهدف اصلي دورترمي شود.اماكسي كه باعلم ودانش عمل مي كند همچون رهروي است كه درراهي مشخص وواضح حركت مي كند.
امام صادق (ع )درحديثي قريب به همين مضمون مي فرمايد:
<العامل علي غيربصير كالسائرعلي غيرالطريق لاتزيده سرع السيرعن الطريق الابعدا>(13)
كسي كه بدون بصيرت وآگاهي كاري راانجام مي دهد, همانندكسي است كه ازبيراهه سيرمي كندكه هرقدرسريعتر مي رودازمقصددورترمي شود.
دراين دوحديث شريف علاوه بربيان ضرورت آموزش , تبعات سوبكارگيري كارمندان بدون فراگيري آموزشهاي لازم نيز به ماگوشزدشده است .ازتشبيهي كه حضرت بكاربرده اند مي توان ,دوري وفاصله گرفتن ازهدف ,اتلاف وقت ,وعمرو امكانات وسرخوردگي ونارضايتي و...ازجمله تبعات اشتغال بكارنيروي آموزش نديده دانست .
اي بساتيزطبع كاهل كوش
كه شدازكاهلي سفال فروش
واي بساكوردل كه از<تعليم >
گشت قاضي القضات هفت اقليم
آموزش وافزايش كارايي
پيامبرعظيم الشان اسلام نيزدراين خصوص مي فرمايد:
<ان قليل العمل مع العلم كثيروكثيرالعمل مع الجهل قليل >(14)
عمل اندك اگرباعلم وآگاهي همراه باشد(نتايج )زيادي داردولي كسي كه كارهاي زيادي انجام مي دهدولي نسبت به كارش جهل دارد,قليل الفايده است .
چنانچه ملاحظه مي شود,علم وآگاهي موجب افزايش بهره وري مي گردداگرچه به ظاهرفعاليت كمي صورت مي گيرددر حالي كه زحمت زيادوتلاش فراوان اگرباآموزش وتعليمات مهارتي همراه نباشد,نتايج كمي به بارخواهدآورد.
همچنين امام موسي بن جعفر(ع )خطاب به هشام بن الحكم درارزيابي عمل عالم وفردآموزش ديده درمقايسه بافردجاهل وآموزش نديده مي فرمايد:
<قليل العمل من العالم مقبول مضاعف وكثيرالعمل من اهل الهوي والجهل مردود>(15)
امام مي فرمايد:عملكرد اندك ازعالم دوچندان مقبول است ولي عمل بسيارازجاهل واهل هوي وهوس پذيرفته نيست .
جالب توجه است كه درحديث قبل عمل جاهل اندك شمرده شده بودولي دراين حديث حتي عمل زيادوپرمشقت جاهل اصلابحساب آورده نمي شود.كانه هيچ عملي انجام نداده است ودرحالي كه فردتعليم ديده ,عمل عالمانه واندك وي تاثيري به مراتب بيشتربرجاي مي گذارد.
درنگاه حضرت اميرمومنان (ع )ارزش علم وآموزش چنان والاست كه معيارارزيابي انسانيت انسان قلمدادمي شود.كه مي فرمايد:
<قيم كل امرمايعلم >
ارزش هرانساني به اندازه علم اوست .
بااين تعبيرمي توان نتيجه گرفت ,وظيفه آموزش وتعليم مهارتهامهمترين واصلي ترين وظايف مديريت منابع انساني است واگراين وظيفه بخوبي صورت گيرد,مي توان به عملكرد مثبت فرددرسازمان وثمربخش بودن حضوروي درسازمان تا حدودزيادي مطمئن بود.نتيجه ديگري كه مي توان ازاين حديث گرفت اين است كه درامرارزيابي كاركنان بهتراست بجاي لحاظ كردن سوابق خدمتي فرد,به ميزان تجربه وعلم ومهارت وي توجه كرد,حتي اين ملاك اخير,برترومهمترازحجم كارو فعاليت كاركنان مي باشد.
آموزش قبل ازاشتغال به كار
ضرورت برگزاري دوره هاي آموزشي قبل ازاشتغال به كار كاركنان ,موضوعي است كه مي توان ازسيره عملي واحاديث معصومين استنتاج نمود.احاديث ذكرشده دربخش قبل علاوه بر اثبات ضرورت آموزش ,همگي دلالت براين دارندكه فرآيند تعليم بايستي قبل ازعمل صورت گرفته باشدتاعمل كننده در همان ابتداي كاردچارخطانشود.همچنين رياضتهاوعبادتهاي پيامبراسلام درغارحراقبل ازبعثت مي توانديكي ازالگوهاي عملي اين فرايندباشد.اماچون منابع تحقيق مامحدودبه احاديث وروايات است لذاازذكرسيره عملي وحوادث تاريخي وآيات قرآن صرف نظرمي كنيم ودراين خصوص بسنده مي كنيم به حديثي ازامام جعفرصادق (ع )كه فرمودند:
<مابعث الله نبياو قدرعي الغنم >(16)
هيچ پيامبري مبعوث نشدمگراينكه قبلايكدوره شباني را گذرانده بود.
يكي ازدوره هاي آموزش مهارتها,<تعليم درمحيط نمونه > است كه كارورزدرمحيطي باشرايط مشابه به محيط اصلي كار, مشغول آموزش وكسب تجربه مي گرددكه ازجمله آموزشهاي بسيارمفيدوموثر,محسوب مي شود.اشتغال انبيابه شغل چوپاني شباهت زيادي به دوره هاي تعليم در<محيط نمونه > دارد.
